Jozef Karika „Przepaść” – kilka słów o książce

Kiedy patrzysz w przepaść, przepaść też patrzy na ciebie.

Nie bez powodu Adam pracuje w centrum informacji turystycznej, zamiast – jak jego przyjaciel Miro – nieść ludziom pomoc w służbie ratowniczej. Tragiczna śmierć ojca w Tatrach wywołała u niego paniczny lęk wysokości. Mimo to kumple znajdują się razem na niewinnym górskim wypadzie, podczas którego odnajdują… zwłoki. Młody mężczyzna musiał spaść ze skalnej półki.

Adam natrafia jednak na coś jeszcze – na niewielką kamerę turystyczną, już w zaciszu domu ogląda zapisane na niej ostatnie chwile życia zmarłego, a to rzuca na dramatyczne wydarzenie zupełnie inne światło. Chłopak zaczyna prowadzić śledztwo na własną rękę. By zbliżyć się do prawdy, musi poznać tragiczne tatrzańskie statystyki, bowiem: „Tatry to niebezpieczny lep na ludzi. Całe rzesze pielgrzymów przybywają tu dobrowolnie, by wydać ostatnie tchnienie”.

Znacznie trudniejsze okazuje się jednak zgłębienie lokalnych legend, opowieści przekazywanych przez starych ratowników górskich.

Boję się upadku, nie potrafię się przeciwstawić pustce. Uciekam w nią właśnie tak, że się w nią rzucam.

Po raz kolejny Jozef Karika malownicze górskie krajobrazy przeistacza w przestrzenie tajemnicze i przerażające. Znamy to ze świetnej „Szczeliny” czy „Strachu”. Sposób budowania napięcia i grozy w „Przepaści” zbliża ją jednak najbardziej do „Ciemności”, według mnie najstraszniejszej powieści Słowaka.   W obu książkach nie odnajdziecie wielu wątków, fabuła nie jest skomplikowana, nie ma wielu dialogów, a narracja przybiera formę wewnętrznego monologu głównego bohatera. Wszystko, co najważniejsze i jednocześnie najbardziej przerażające, rozgrywa się w jego głowie. W „Przepaści” to nieustanna walka między akrofobiczną paniką a wykraczającymi poza normy fascynacją górami i potrzebą konfrontacji z lękami. Fizyczna przepaść nad Doliną Sławkowską staje się otchłanią umysłu, granicą między tym, co realne, a szaleństwem, między życiem i śmiercią…

A może groza ma inne źródło? Może nie jest nim straumatyzowany umysł Adama, a „sprunggeist”, duch skoku?

Warto poświęcić „Przepaści” jeden lub dwa wieczory, by się o tym przekonać. To dobra proza gatunkowa, choć trudno nazwać ją horrorem, a raczej thrillerem psychologicznym z elementami grozy. Ramy gatunku są tu pretekstem do głębokiego i dojrzałego studium ludzkiej psychiki, owładniętej i lękiem, i kompulsywną obsesją.

Agata

Josef Karika, „Przepaść”, tłum. Janusz Opyrchał-Bojarski, Mirosław Śmigielski, Stara Szkoła 2026.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *